Tingeling

Onze Luuk heeft voor z’n verjaardag een voorleesboek over Utrecht gekregen met mooie plaatjes over typisch Utrechtse dingen. Hij woont tenslotte in Utrecht en dat zal hij dus weten ook! Wij hebben er zelf ook doorheen gebladerd en zijn nog lang geen Utrechters, hebben we gemerkt. Nog diverse onbekende en grappige wetenswaardigheden kwamen we tegen. Wat dacht je van een deurbel voor de vissen in Utrecht?

De Utrechtse vissen hebben de gewoonte om in het voorjaar vanaf de Vecht, via de Oudegracht en de singels naar de Kromme Rijn te zwemmen, op zoek naar een plek waar ze hun eitjes kunnen leggen om zich voort te kunnen planten.

Bij de Weerdsluis hangt een onderwatercamera die precies in de gaten kan houden hoeveel vissen er liggen te wachten voor de sluis. Geïnteresseerden kunnen thuis via een speciale site of bij de sluis zèlf via het scannen van een QR code, onder water meekijken en op de digitale deurbel drukken als er veel wachtende vissen te zien zijn. De sluiswachter krijgt dan een seintje en kan dan zo nodig de sluisdeuren openzetten en de vissen doorlaten.

Het hele deurbel verhaal is bedacht omdat al die vissen die de Kromme Rijn in wilden zwemmen een soort file vormden en ‘vast’ kwamen te zitten voor de sluis. In het voorjaar is er nog niet heel veel pleziervaart en gaan de sluisdeuren maar weinig open. Die wachtende vissen zijn dan een makkelijk hapje voor een hongerige reiger of aalscholver. Om die vissen een handje te helpen is dus deze digitale visdeurbel bedacht.

In deze winterperiode is de bel trouwens buiten gebruik maar straks in de lente liggen de vissen weer ongeduldig te wachten bij de sluis en kun je weer ‘bellen’.

Teddybeer

En daar zit je dan als vriendelijke, goedlachse teddybeer zomaar opeens hoog in een boom boven de gracht te schommelen.

Geen flauw idee hoe of waarom hij daar op die schommel terecht is gekomen. Het is in ieder geval een fotogenieke beer. Toen ik daar stond te fotograferen, kwam er een stel Japanse toeristen opgewonden kwebbelend naast me staan, de iPad als fototoestel in de aanslag.

Je weet waar de naam teddybeer vandaan komt? De Amerikaanse president Theodore Roosevelt, Teddy voor intimi, schijnt ooit tijdens een berenjacht geweigerd te hebben om een beer te doden. Zijn koosnaam werd gekoppeld aan dat berenverhaal en zo ontstond de naam Teddy Bear. Nog even wat verder doorgaan op die naam en dan krijg je teddybeer; de zachte, pluche knuffelvriend voor heel veel kinderen!

Ook de favoriete knuffel van onze Luuk!

Veilig oversteken

Pas geleden moesten we flink op de rem voor overstekend ‘wild’. Op het bedrijventerrein tussen de Cartesiusweg en de Nijverheidsweg lopen diverse kippetjes op hun gemak wat rond te struinen, gewoon langs de kant van de weg.

Eigenwijs en totaal niet geïnteresseerd in naderende vrachtwagens, snelle auto’s of wat dan ook, drentelen ze met ware doodsverachting van de ene kant van de weg naar de andere kant.

Een Engels bedrijf heeft voor dit soort avonturiers wat bedacht en fabriceert nu speciale veiligheidshesjes.

Mooie felle kleuren zodat de kippen goed opvallen als ze oversteken.

Misschien is dit ook wel een leuk idee voor de Utrechtse kippen! (foto fa Omlet)

Nieuws uit de natuur

Regelmatig lopen we onder dit bord door en iedere keer verdraaien we bijna onze nek om te lezen wat er nu weer op staat. Het bord hangt op het centraal station van Utrecht maar heeft niets te maken met de treindienstregeling of een ander ‘spoorachtig’ iets. Het is onderdeel van het project ‘Kunst in het Stationsgebied’ en het is bedacht door de Britse kunstenaar Marvus Coates. Het staat geboekt als Arrivals / Departures.

Op een informatiebordje staat aangegeven dat de kunstenaar met deze teksten de natuur wil verbinden met de stedelijke omgeving. Sinds juni 2016 wordt er elke dag een nieuwe update uit de natuur op het bord geplaatst. De teksten hierop relativeren de drukte en de haast om je trein te halen en moeten je bewust maken van de jaargetijden. Nu, dat is toch mooi gezegd!

Eigenlijk was het de bedoeling dat dit bord maar één jaar zou hangen maar het is er nog steeds. Tjonge, en dan maar iedere dag, maand in maand uit, jaar in jaar uit een natuurfeitje of gebeurtenis uit de natuur uit je mouw te moeten schudden…..Of zouden ze dezelfde teksten toch wel vaker gebruiken?

Gisteren waren de duinstinkzwam en de duinveldridder aan de beurt. Nooit van deze namen gehoord maar het blijkt hier om paddenstoelen te gaan en dan niet om exemplaren die je in een herfstbos kunt vinden maar op het strand en in de duinen, waar ze veelal op dode wortels van het helmgras groeien.

Nu hebben we familie die aan het strand woont. Ik ben benieuwd of we hen een dezer dagen met hun neus in het duinzand aan zullen treffen, op zoek naar deze bijzondere paddenstoelen!

Het verhaal achter de naam

In het vorige bericht had ik het over de Utrechtse Zakkendragerssteeg. Achter zo’n naam zit natuurlijk een verhaal. In een Utrechts krantje wordt om de zoveel tijd aandacht besteed aan typisch Utrechtse gebruiken, uitdrukkingen, namen, mensen enz. Zo las ik hierin ook hoe deze steeg aan z’n naam is gekomen. Schande, van jongs af aan kom ik al in Utrecht en nu pas weet ik dus het hoe en waarom van deze naam!

De steeg loopt van de Oudegracht naar het Vredenburg. Zo eind zestiende eeuw, begin zeventiende eeuw werd deze gracht druk bevaren door vrachtschepen. Schepen waarvan de vracht veelal bestond uit graan, kolen en turf.

Deze goederen werden vanaf het schip gelost en opgeslagen in de werfkelders van waaruit ze in grote zakken naar de markt op het Vredenburg werden gesjouwd. Een klus voor sterke mannen, de zakkendragers dus. In die tijd nog op z’n Oud-Hollands ‘sackedragers’ genoemd.

Als je zo naar de gracht kijkt en de brug waar onderdoor gevaren moest worden, kun je je bijna niet voorstellen dat daar vroeger vrachtschepen doorheen voeren. Nu ja, het zullen wel vrachtscheepjes geweest zijn. Links op de foto zie je een gedeelte van de werf met z’n kelders waar de schepen aanlegden en destijds hun vracht konden lossen.

Op een gegeven moment werd door het stadsbestuur besloten dat er een wachtruimte moest komen voor deze zakkendragers. Hierin konden zij wachten op de volgende sjouwklus. De klussen werden in die tijd overigens niet keurig verdeeld tussen de sjouwers en het was ook niet een kwestie van rustig op je beurt wachten maar meer of je een goede hand van spelen had. Om dit soort klussen werd namelijk fanatiek gedobbeld. Het was dus gewoon een kwestie van geluk hebben of je wel of niet veel werk had op zo’n dag.

Het wachtlokaal werd in de loop der jaren, naast een plek waar de klussen verdeeld werden, ook steeds meer een ontmoetingsplaats. Men wisselde de laatste nieuwtjes uit, dronk er gezellig wat bij en zo kreeg het wachtlokaal al meer en meer de uitstraling van een café.

Nog wat later werd deze steeg door de zakkendragers niet alleen meer gebruikt als werkterrein maar ging een groot deel van hen hier ook permanent wonen. In 1619 valt voor de eerste keer de naam ‘Sackedragerssteechien’. Deze naam blijft hangen. Van Sackedragerssteechien naar de huidige naam Zakkendragerssteeg is natuurlijk maar een klein stapje.

Op de plek van het vroegere café is nu een restaurant gevestigd met de naam, je raadt het al……….‘de Zakkendrager’. Als extra verwijzing naar die historische naam hangt hier een beeld aan de muur van een zakkendrager dat gemaakt is door Inge Kristel.

In deze steeg kom je nòg een paar dingen tegen die herinneren aan de tijd van de zakkendragers.

Hier op de muur zie je een beeldje waarop een zakkendrager is afgebeeld. Het gaat hier overigens om een replica van het oorspronkelijke beeldje. Naast het figuurtje van de zakkendrager zie je twee zakken staan, die waarschijnlijk gevuld zijn met koren. Daarnaast een korenmaat waarmee een hoeveelheid graan afgewogen kon worden en een strijkstok waarmee de gevulde maat glad gestreken werd.

Loop je via de kant van het Vredenburg de steeg in, dan zie je deze afbeelding van de zakkendrager hangen. Geen twijfel mogelijk met al die verwijzingen, je loopt hier echt in de Zakkendragerssteeg!

Nu heb ik begrepen dat er ook nog een zakkendrager moet bestaan die ergens tussen de straatklinkers van de steeg is ingemetseld. Haha, een afbeelding van een zakkendrager, wel te verstaan. Ik ben wel drie keer de steeg op en neer gelopen maar heb ‘m (nog) niet gevonden.

Knopenwinkeltje

Hoe lang zullen dit soort handwerkzaakjes nog bestaan?

Ben je op zoek naar knopen, spelden, ritsen, kralen, elastiek, wol, scharen of wat dan ook, dan kun je je hart ophalen in deze fourniturenzaak.

De winkel in de Utrechtse Zakkendragerssteeg staat bekend als ‘het knopenwinkeltje’ en bevindt zich hier al ruim dertig jaar. De zaak schijnt het nog steeds goed te doen, zeker tijdens de afgelopen Corona jaren, waarin veel mensen weer aan het handwerken zijn geslagen.

Ik was op zoek naar ‘vrijgezellenknopen’. Knopen van metaal waarbij je geen naald of draad nodig hebt maar een flinke tik van de hamer. Een beetje een ouderwetse naam, waarschijnlijk nog uit de tijd waarin men dacht dat vrijgezellen niet handig waren met naald en draad en op een makkelijke manier toch ergens een knoop aan moesten kunnen bevestigen. Zo’n metalen knoop bestaat uit twee helften. Je doet de stof ertussen en met een stevige tik sla je de twee helften op elkaar.

Altijd leuk om in dit soort winkeltjes rond te struinen en dan natuurlijk ook met de bewuste vrijgezellenknopen weer thuis te komen.

Klus opa

Konden we in september, toen onze Luuk in Frankrijk bij ons op bezoek was, de trap nog wat provisorisch barricaderen, nu in Utrecht is het echte werk aan de beurt. Opa kan zich hier weer even uitleven in het plaatsen van traphekjes en het beveiligen van de balustrade. Twee trappen zijn al ‘Luuk proof’. Nog eentje te gaan!

Toch nog dichtbij

We zijn dan wel eventjes weg van onze berg maar via deze tekening kunnen we er hier in Utrecht tòch nog van genieten.

Tijdens een eerder bezoek aan Utrecht waren we op een van onze ontdekkingstochten al eens voorbij een galerie geslenterd waar mooie ingekleurde pentekeningen hingen, gemaakt door een Utrechtse kunstenares. We hebben toen twee tekeningen van haar gekocht. Eentje van het Molenpark en eentje van houtzaagmolen de Ster. Ze staan op plekken in Utrecht waar we regelmatig even naartoe wandelen.

Op haar website zag ik dat ze ook tekeningen maakt op aanvraag. We hadden nog wat mooie foto’s van onze berg en met die plaatjes als voorbeeld heeft ze nu dit schilderij gemaakt. Vanmiddag hebben we de tekening opgehaald: helemaal mooi!

Molen De Ster

Gisteren heb ik samen met onze Anne een mooie stadswandeling gemaakt. Als een soort boetedoening, om alle Kerstcalorieën weer kwijt te raken! Halverwege kwamen we bij onderstaande molen aan. Molen De Ster dateert van 1739 en is van oorsprong een houtzaagmolen. Hij ligt aan de Leidse Rijn in de Utrechtse wijk Lombok. De molen is heel lang in gebruik geweest ten behoeve van de houthandel. Aan de zaagactiviteiten kwam in de tachtiger jaren een einde maar gelukkig betekende dat niet dat er ook een eind kwam aan het bestaan van de molen. De zaagmolen met het omliggende molenerf en de bijbehorende schuren werden in de loop der jaren gerestaureerd.Het molencomplex heeft nu ook een sociale buurtfunktie gekregen. Er is gekeken waar behoefte aan was in deze wijk en zo is er een kinderboerderij gekomen, een kinderopvang, een speelveld, een grasveld waar je lekker kunt picknicken, een klein ateliertje en een muziekoefenruimte. De trots van de kinderboerderij: de varkens Bella en Beer!

Op zaterdagen worden er in de molen rondleidingen gegeven en op het molenerf vinden vaak openlucht evenementen plaats. In de weekenden is ook het Molencafé geopend waar je dan op het zonnige terras aan het water kunt genieten van allerlei sapjes, lokale biertjes of een glas wijn.

Nu ja, straks weer in betere tijden natuurlijk!