Het verhaal achter de naam

In het vorige bericht had ik het over de Utrechtse Zakkendragerssteeg. Achter zo’n naam zit natuurlijk een verhaal. In een Utrechts krantje wordt om de zoveel tijd aandacht besteed aan typisch Utrechtse gebruiken, uitdrukkingen, namen, mensen enz. Zo las ik hierin ook hoe deze steeg aan z’n naam is gekomen. Schande, van jongs af aan kom ik al in Utrecht en nu pas weet ik dus het hoe en waarom van deze naam!

De steeg loopt van de Oudegracht naar het Vredenburg. Zo eind zestiende eeuw, begin zeventiende eeuw werd deze gracht druk bevaren door vrachtschepen. Schepen waarvan de vracht veelal bestond uit graan, kolen en turf.

Deze goederen werden vanaf het schip gelost en opgeslagen in de werfkelders van waaruit ze in grote zakken naar de markt op het Vredenburg werden gesjouwd. Een klus voor sterke mannen, de zakkendragers dus. In die tijd nog op z’n Oud-Hollands ‘sackedragers’ genoemd.

Als je zo naar de gracht kijkt en de brug waar onderdoor gevaren moest worden, kun je je bijna niet voorstellen dat daar vroeger vrachtschepen doorheen voeren. Nu ja, het zullen wel vrachtscheepjes geweest zijn. Links op de foto zie je een gedeelte van de werf met z’n kelders waar de schepen aanlegden en destijds hun vracht konden lossen.

Op een gegeven moment werd door het stadsbestuur besloten dat er een wachtruimte moest komen voor deze zakkendragers. Hierin konden zij wachten op de volgende sjouwklus. De klussen werden in die tijd overigens niet keurig verdeeld tussen de sjouwers en het was ook niet een kwestie van rustig op je beurt wachten maar meer of je een goede hand van spelen had. Om dit soort klussen werd namelijk fanatiek gedobbeld. Het was dus gewoon een kwestie van geluk hebben of je wel of niet veel werk had op zo’n dag.

Het wachtlokaal werd in de loop der jaren, naast een plek waar de klussen verdeeld werden, ook steeds meer een ontmoetingsplaats. Men wisselde de laatste nieuwtjes uit, dronk er gezellig wat bij en zo kreeg het wachtlokaal al meer en meer de uitstraling van een café.

Nog wat later werd deze steeg door de zakkendragers niet alleen meer gebruikt als werkterrein maar ging een groot deel van hen hier ook permanent wonen. In 1619 valt voor de eerste keer de naam ‘Sackedragerssteechien’. Deze naam blijft hangen. Van Sackedragerssteechien naar de huidige naam Zakkendragerssteeg is natuurlijk maar een klein stapje.

Op de plek van het vroegere café is nu een restaurant gevestigd met de naam, je raadt het al……….‘de Zakkendrager’. Als extra verwijzing naar die historische naam hangt hier een beeld aan de muur van een zakkendrager dat gemaakt is door Inge Kristel.

In deze steeg kom je nòg een paar dingen tegen die herinneren aan de tijd van de zakkendragers.

Hier op de muur zie je een beeldje waarop een zakkendrager is afgebeeld. Het gaat hier overigens om een replica van het oorspronkelijke beeldje. Naast het figuurtje van de zakkendrager zie je twee zakken staan, die waarschijnlijk gevuld zijn met koren. Daarnaast een korenmaat waarmee een hoeveelheid graan afgewogen kon worden en een strijkstok waarmee de gevulde maat glad gestreken werd.

Loop je via de kant van het Vredenburg de steeg in, dan zie je deze afbeelding van de zakkendrager hangen. Geen twijfel mogelijk met al die verwijzingen, je loopt hier echt in de Zakkendragerssteeg!

Nu heb ik begrepen dat er ook nog een zakkendrager moet bestaan die ergens tussen de straatklinkers van de steeg is ingemetseld. Haha, een afbeelding van een zakkendrager, wel te verstaan. Ik ben wel drie keer de steeg op en neer gelopen maar heb ‘m (nog) niet gevonden.

5 gedachten over “Het verhaal achter de naam

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.